Köýtendag tebigy goraghanasy, Türkmenistanyň gündogar çetinde, Lebap welaýatynda ýerleşýär. 1986-njy ýylda döredilen bu goraghana 271 inedördül kilometre çenli meýdany öz içine alýar. Bu ýer, Türkmenistanyň iň beýik nokadyna — Aýrybaba dagyna (3 139 metr) öý eýeçiligi edýär. Bu sebitde 300-den gowrak gowak, jülgeler, şarlawuklar, yssy çeşmeler, seýrek ösümlikler we özboluşly haýwanat dünýäsi bar. Bu ýerleriň iň meşhurlaryndan biri — dinozawrlar platosy bolup, ol ýüzlerçe fosillenen dinozawr aýak yzlaryny saklaýan tebigy Ohak daşy gatlagydyr.
Dinozawrlar platosy, Hojapil obasynyň ýanynda ýerleşýär (Hojapil ady “mukaddes pil” diýmegi aňladýar). 1 500–1 800 metr belentlikde ýerleşýän bu Ohak gatlagy soňky Ýura döwrüne (takmynan 140–155 million ýyl mundan ozal) degişlidir. Ol ýerde 31 dürli ýol boýunça 2 000–3 000 aralygynda dinozawr aýak yzlary bar. Olaryň iň täsini dünýäde iň uzyn yzygiderli ýol hasaplanýan 311 metr uzynlykdaky yz. Aýak yzlarynyň 20 sm-den 70 sm-e çenli ululykda bolup, olar Megalozawr hem-de Iguandon ýaly dinozawrlara degişlidir. Ýerli rowaýata görä, bu yzlar bir wagtlar Aleksandr Makedonskiniň Goşunyndaky pilleriň yzlary hasaplanypdyr, şonuň üçin obanyň ady şeýle goýlupdyr.
Dinozawr yzlaryndan başga-da, Köýtendag sebitinde köp geologik we tebigy täsinlikler bar. Garlyk gowaklarynda 50 km-den gowrak geçelgeler, ýerasty köller we täsin stalaktit şekiller bar, bu hem olary orta Aziýadaky iň uly gowak ulgamlarynyň birine öwürýär. Umbar dere jülgesi 28 metr belentlikden gaýdýan ajaýyp şarlawuk bilen tanalýar, Kyrkgyz gowagy bolsa, içinde gizlenen 40 gyzyň rowaýatyna degişli ruhy ähmiýete eýedir. Dermanlyk we dynç almak isleýänler üçin Gaýnar Baba yssy çeşmesi şypaly hasaplanýan kükürtli suwlary bilen meşhurdyr.
Goraghananyň bioköpdürliligi hem täsir galdyrýar. Bu ýerde takmynan 1 170–1 700 aralygynda ösümlik görnüşi bar, olaryň köpüsi endemik ýa-da bejeriş ähmiýetine eýedir. Haýwanat bilen gyzyklanýanlar Heptneriň Marhory (öri ýaly egrilen şahly dag geçisi), ýabany geçiler, leopardlar, syrtlanlar hem-de altyn bürgüt we gamyş guşlary ýaly köp sanly ýyrtyjy guşlary görüp bilerler.
