Könürgenç

Köneürgenç, Türkmenistanyň Demirgazyk böleginde, Daşoguz şäheriniň golaýynda ýerleşýän gadymy şäherdir. Ol Horezm şalygynyň paýtagty bolup, XI-XVI asyrlarda möhüm medeni, syýasy we ykdysady merkez bolup hyzmat edipdir. Şäher Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda amatly ýerleşdirilen.

Seljuklar we Horezmşalar döwründe şäher gülläp ösüp, söwda, medeniýet we yslam ylmy üçin möhüm merkez bolupdyr. Ol Beýik Ýüpek Ýolunda Gündogary we günbatary baglanyşdyrýan möhüm duralga bolup, baýlygynyň we täsiriniň ösmegine sebäp bolupdyr. Onuň ähmiýeti 2005-nji ýylda ÝUNESKO tarapyndan bütindünýä miras obýekti hökmünde ykrar edilipdir.

Sultan Tekeşiň mazary: XII asyryň ahyrlarynda (tekeş 1172–1200 ýyllarda höküm süren) gurlup, dörtburç meýilnamasy, çyzykly gubbasynyň aşagyndaky tegelek gurluşy (baraban) we gök reňkli kiremitli gubbasy bilen tanalýar.

Il-Arslanyň mazary: XII asyryň ortalarynda gurlup, 12 taraply tegelek gurluşy we gyralary zynjyr ýaly nagyşlanan gök reňkli bezegi bilen aýratyn tapawutlanýar.

Kutlug-Timur minarasy: Ilki bilen takmynan 1011-nji ýylda gurlup, soňra 1321–1330 ýyllaryň aralygynda tamamlanan ýa-da täzeden dikeldilen bu minara takmynan 60 metr beýiklikdedir we Merkezi Aziýadaky iň beýik orta asyr gurluşydyr.

Taryhy gonamçylykda Najm-ad-din Kubranyň (1221 ýylda aradan çykan), belki-de 1565 ýylda ölen diýlip çaklanylýan Sultan Aliniň we Pirýarwaliniň mazarlary ýerleşýär. Bu ýerler “Mukaddes 360 pir” toplumyny emele getirýär. Zyýaratçylar bu ýere ýagşy dileg, arassalanmak we gorag üçin gelýärler. Rowaýata görä, Seýitler we Sufiler bu sebitde halky gorapdyrlar.