Ýeri: Bäherdenden takmynan 20 km demirgazykda, Köpetdagyň eteklerinde, Ahal welaýaty, Türkmenistan.
Döreýiş döwri: IX – XV asyr başlary.
Taryhy ähmiýeti:
Şahrislam Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşen möhüm goragly şäher bolup, söwda we hünärçilik merkezi hökmünde tanalypdyr. Ol Horazm, Merv we Eýranyň demirgazyk-gündogary bilen baglanyşýan möhüm ugurlaryň biri bolupdyr. Şäher keramika önümleri, metal işläp taýýarlamak we kämil suw üpjünçiligi ulgamy bilen meşhurdyr.
Arheologiýa:
Ilkinji gazuw işleri 1930-njy ýyllarda geçirilipdir, soňra 1940-njy we 1960–70-nji ýyllarda dowam etdirilipdir. 2017-nji ýyldan bäri giň gerimli arheologik işleriň netijesinde galanyň diwarlary, ussahanalar, öý jaýlary we çüý ojaklary ýüze çykaryldy. Iň gyzykly tapyndylaryň biri — gadymy sardobalardyr.
Sardoba barada:
Sardoba pars dilindäki sar-dob sözünden gelip çykýar we «sowuk suw» diýen manyny berýär. Bu gümmez görnüşli ýerasty ammarlarda ýagyş ýa-da çeşme suwy ýygnalyp, ýyl boýy sowuk ýagdaýda saklanypdyr. Sardobalar Beýik Ýüpek ýolundaky ýolagçylaryň we karwanlaryň suwdan peýdalanmagy üçin möhüm rol oýnapdyr. 2023-nji ýylda Şahrislamdaky orta asyr sardobasy doly dikeldilip, syýahatçylaryň görüp bilýän ýadygärligine öwrüldi.
Häzirki döwür:
Şahrislam häzirki wagtda arheologik we medeni miras hökmünde goralýar. Bu ýerde açyk howada muzeý we syýahatçylyk zolagy döretmek meýilleşdirilýär.
Görülmeli ýerler:
- galanyň diwarlary we garawulluk bürgütleri;
- çüý ussahanalary we ojaklary;
- ýerasty sardobalar;
- gadymy suw kanallarynyň galyndylary;
- Köpetdagyň täsin tebigaty.
Shahrislam brings to life the spirit of the Silk Road — a place where history, desert, and ancient architecture meet in timeless harmony.
