Aby Werd, Abiverd ýa-da Abiward hökmünde hem tanalýan, Türkmenistanyň Ahal welaýatyňda, Köpetdag daglarynyň golaýynda ýerleşýän gadymy şäherdir. Onuň taryhy kerwen ýollarynyň ugrunda strategik ýerleşmegi ony asyrlaryň dowamynda dürli medeniýetleriň üznüksiz aralaşýan möhüm bölegine öwürdi.
Sassaniler döwrüne çenli gidýän Aby Werd, Fortifikasiýa edilen ýerleşim we söwda merkezi hökmünde ösmekde boldy. Arheologik gazuw-agtarşyklarda goranyş diwarlarynyň, keramik gyrlarynyň, tenneleriň we gadymy gurallaryň bölekleri tapyldy we bu şäheriň söwda we hünärmençilik bilen meşgullanýan baý jemgyýet bolandygyny görkezýär. Şäher, içki Aziýadan gelen röwüşlere garşy goranyş üçin Gadymy pars hökümdarlary tarapyndan döredilen serhet şäherleri torunyň bir bölegini düzýärdi.
652-nji ýylda Osman halifalygy döwründe Aby Werd dürli Arap halifalarynyň Arasynda çaknyşyk nokady boldy we onuň strategik ähmiýeti ýüze çykdy. Ondan soň, şäher birnäçe sülalalaryň, şol sanda Tahirileriniň (821–873), Saffarileriniň (873–901) we Samanidleriň gözegçiligine geçdi, 990-njy ýyllarda bolsa Gaznawidleriň eýeçiligine düşdi.
Şäheriň dargamagy 13-nji asyrda, 1221-nji ýylda Mongollaryň harby basyşy bilen başlandy. Çingiz hananyň uly ogly Tulikhan şäheri ýok etdi we onuň yzygiderli dargamagynyň başyny belledi. 15-nji asyra çenli Aby Werd doly derejede terk edildi we onuň harabalary taryhyň baý geçmişiniň sessiz şaýatlary hökmünde durýar.






